Het jaarwiel: de 8 jaarfeesten en hun data in 2027

Je hoeft geen heks of heiden te zijn om met het jaarwiel te leven. Misschien herken je het al: de stille momenten waarop je even terugkijkt en bewust een nieuw seizoen instapt. Acht vaste ankers maken dat tastbaar, en in elk feest vind je ook iets van onze eigen Nederlandse en Vlaamse tradities terug, van het paasvuur tot de kerststronk. Je bepaalt zelf welk feest je meeneemt en hoe diep je het viert.

Mijn 2027: vul je geboortedatum in en zie je teken, je persoonlijk jaar, je Chinese dier en jouw maanmomenten van 2027 op één scherm. Bekijk jouw 2027

De 8 jaarfeesten van 2027 in één overzicht

De tijden van de equinoxen en zonnewendes zijn exact: wintertijd (CET) in maart en december, zomertijd (CEST) in juni en september. Let op: de winterzonnewende valt in 2027 op 22 december en niet op 21 december, omdat het precieze moment midden in de nacht valt.

De vier tussenfeesten (Imbolc, Beltane, Lughnasadh en Samhain) worden traditioneel op een vaste kalenderdatum gevierd, vaak vanaf de avond ervoor. Wie het liever astronomisch precies houdt, viert ze op het moment dat de zon precies halverwege een zonnewende en een equinox staat. In 2027 is dat 4 februari, 5 mei, 7 augustus en 7 november.

Wat is het jaarwiel?

Het jaarwiel is een cirkel van acht feesten die het jaar in acht ongeveer gelijke stukken verdeelt. Vier feesten zijn zonnefeesten: de twee zonnewendes en de twee equinoxen. Daartussen liggen vier seizoensfeesten, die de overgang naar een nieuw seizoen markeren: het eerste lentegevoel, het begin van de zomer, de eerste oogst en het begin van de donkere tijd.

Samen vertellen ze één doorlopend verhaal van licht en donker. Het licht wordt geboren in de winter, groeit in de lente, bereikt zijn hoogtepunt in de zomer en trekt zich in de herfst weer terug. In veel tradities spiegelt dat ook ons eigen leven: zaaien, groeien, oogsten en rusten.

Een modern wiel van oude feesten

Het is goed om eerlijk te zijn over de geschiedenis. Het jaarwiel in deze vorm, met acht feesten op gelijke afstand, is modern. Het werd in de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw in Engeland vormgegeven door de heksenbeweging rond Gerald Gardner en de druïdenorde van Ross Nichols. Zij combineerden oude Ierse en Schotse seizoensfeesten met de zonnewendes en equinoxen.

De afzonderlijke feesten zijn wel echt oud, maar ze komen uit verschillende tradities. Imbolc, Beltane, Lughnasadh en Samhain zijn Gaelische feesten uit Ierland en Schotland. Yule is Germaans en Scandinavisch. De namen Ostara, Litha en Mabon werden pas begin jaren zeventig aan de equinoxen en de zomerzonnewende gegeven, door de Amerikaan Aidan Kelly. Litha haalde hij uit een Angelsaksische maandnaam die de monnik Beda in de achtste eeuw beschreef, Ostara via de Duitse taalkundige Jacob Grimm uit de lentegodin Eostre, die ook bij Beda voorkomt, en Mabon uit de Welshe mythologie.

Dat maakt het jaarwiel niet minder waardevol. Het is een levende traditie: een moderne manier om aan te sluiten bij wat mensen al duizenden jaren deden, namelijk de seizoenen bewust vieren.

De acht jaarfeesten uitgelegd, met een ritueel per feest

Imbolc: 1 en 2 februari 2027

Imbolc is het feest van het eerste licht. Het is nog koud, maar de dagen worden merkbaar langer en de eerste sneeuwklokjes komen op. De naam wordt vaak uitgelegd als ‘in de buik’, een verwijzing naar de drachtige ooien in het voorjaar. Imbolc is verbonden met Brigid, een Ierse godin van vuur, poëzie en genezing, die volgens veel kenners voortleeft in de heilige Brigida.

• Thema’s: nieuw begin, zuivering, inspiratie, de eerste plannen voor het jaar.
• Bij ons: op 2 februari is het Maria-Lichtmis, het feest waarop in de kerk kaarsen worden gezegend. In Vlaanderen en Wallonië eet je met Lichtmis traditioneel pannenkoeken, rond en goudgeel als de terugkerende zon.

Ritueel: maak je huis een beetje schoon en zet daarna een witte kaars in het raam. Schrijf bij het licht drie zaadjes op: dingen die je dit jaar wilt laten groeien. Leg het briefje onder een plant of in een potje aarde. Welke kleur kaars bij jouw wens past, lees je bij kaarsen en hun kleuren.

Ostara: zaterdag 20 maart 2027, 21.25 uur

Met de lente-equinox zijn dag en nacht even lang en daarna wint het licht. Ostara staat voor balans, groei en vruchtbaarheid: de natuur explodeert in groen en bloesem. De naam gaat terug op Eostre, een Angelsaksische lentegodin over wie we vooral weten via Beda. Haas en ei, symbolen van vruchtbaarheid, horen al eeuwen bij deze tijd.

• Thema’s: evenwicht, ontkiemen, nieuwe energie, vruchtbaarheid in de breedste zin.
• Bij ons: Pasen valt op de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. In 2027 is dat al op 28 maart, een week na de equinox. In het oosten van Nederland branden dan de paasvuren, onder meer in Twente, Salland en de Achterhoek. En in de nacht van zaterdag op paaszondag gaat de zomertijd in.

Ritueel: beschilder een paar eieren met symbolen voor wat je wilt laten groeien en zaai op dezelfde avond iets echts: tuinkers, kruiden of een bloem. Elke keer dat je het water geeft, denk je aan je intentie. Meer ideeën vind je bij het equinox ritueel.

Beltane: 30 april en 1 mei 2027

Beltane opent de lichte helft van het jaar. Het is het feest van liefde, levenslust en bloei. In Ierland en Schotland werden er grote vuren aangestoken waar het vee tussendoor werd geleid voor bescherming en vruchtbaarheid. De nacht ervoor is in Duitsland en Scandinavië bekend als Walpurgisnacht.

• Thema’s: passie, creativiteit, sensualiteit, samen zijn, vieren dat je leeft.
• Bij ons: meifeesten en het planten van een meiboom, versierd met linten en groen, een gebruik dat in delen van Brabant, Limburg en Vlaanderen nog bestaat. Ook Pinksteren valt in deze periode, in 2027 op 16 mei.

Ritueel: pluk of koop een bosje bloemen en vlecht er een kransje van, of bind er linten in drie kleuren om een tak. Bij elk lint spreek je iets uit waar je van wilt genieten deze zomer. Hang het op bij je voordeur. Ga daarna iets doen wat je blij maakt, liefst buiten.

Litha: maandag 21 juni 2027, 16.11 uur

Bij de zomerzonnewende staat de zon op haar hoogst en is de dag het langst. Het licht viert zijn hoogtepunt, maar vanaf nu worden de dagen weer korter. Litha gaat terug op een Angelsaksische naam voor de zomermaanden. Midzomer was in heel Europa een van de belangrijkste feesten van het jaar. Meer over de spirituele kant lees je bij Litha en de zomerzonnewende.

• Thema’s: volheid, vreugde, kracht, zichtbaar zijn, dankbaarheid voor wat al bloeit.
• Bij ons: de kerk legde het feest van Sint-Jan op 24 juni, vlak na de zonnewende. Sint-Jansvuren, het plukken van sint-janskruid en de korte midzomernacht zitten nog altijd in onze cultuur. Lees ook over de magische nacht van Sint-Jan.

Ritueel: sta op voor zonsopgang of blijf op voor zonsondergang en kijk bewust naar het licht. Schrijf op wat je in de eerste helft van het jaar hebt bereikt en waar je trots op bent. Uitgebreide ideeën vind je bij het zomerzonnewende ritueel.

Lughnasadh of Lammas: 1 augustus 2027

Lughnasadh is het feest van de eerste oogst, genoemd naar de Ierse god Lugh. In Engeland heette dezelfde dag Lammas, van een oud woord voor broodmis: het eerste brood van het nieuwe graan werd naar de kerk gebracht om gezegend te worden. In 2027 valt Lughnasadh op een zondag, een dag voor de grote totale zonsverduistering van 2 augustus.

• Thema’s: oogsten wat je hebt gezaaid, dankbaarheid, vakmanschap, delen.
• Bij ons: oogstfeesten, oogstmarkten en dorpsfeesten aan het eind van de zomer, toen de rogge en tarwe binnen waren.

Ritueel: bak zelf een eenvoudig brood of koop een vers brood bij de bakker. Breek het met mensen van wie je houdt en vertel elkaar wat het afgelopen halfjaar heeft opgeleverd. Een stukje kun je buiten neerleggen voor de vogels, als dank aan de aarde.

Mabon: donderdag 23 september 2027, 08.02 uur

Bij de herfst-equinox zijn dag en nacht weer even lang, maar nu wint het donker. Mabon is het tweede oogstfeest: de appels, peren, noten en pompoenen zijn binnen. De naam komt van Mabon, een figuur uit de Welshe verhalen, en werd pas in de twintigste eeuw aan dit feest gegeven.

• Thema’s: balans, dankbaarheid, opruimen, loslaten wat niet mee de winter in hoeft.
• Bij ons: oogstdankfeesten en, op 29 september, Sint-Michiel, het feest van aartsengel Michaël, die in de traditie moed en bescherming geeft voor de donkere maanden.

Ritueel: maak een kleine schaal met herfstvruchten op je tafel of altaar. Schrijf twee lijstjes: waar ben ik dankbaar voor en wat laat ik achter? Verbrand het tweede lijstje veilig in een vuurvaste schaal. Meer inspiratie vind je bij de herfst-equinox rituelen.

Samhain: 31 oktober en 1 november 2027

Samhain betekent volgens de gangbare uitleg zoiets als ‘einde van de zomer’. Voor de Kelten begon hier de donkere helft van het jaar en in de moderne heksentraditie geldt Samhain vaak als het begin van het nieuwe jaar. Het is de tijd waarin de sluier tussen de wereld van de levenden en die van de overledenen dun zou zijn.

• Thema’s: voorouders, herdenken, afsluiten, naar binnen keren, de cirkel van leven en dood.
• Bij ons: Allerheiligen op 1 november en Allerzielen op 2 november, met kaarsjes op de graven. Halloween op 31 oktober en Sint-Maarten op 11 november, als kinderen met lichtjes langs de deuren gaan. In de nacht van 30 op 31 oktober 2027 gaat de klok een uur terug.

Ritueel: zet een foto van een overleden dierbare neer met een kaarsje, en dek eventueel een extra bord bij het avondeten. Vertel een herinnering hardop of schrijf een brief. Meer achtergrond lees je bij Samhain en Allerzielen.

Yule: woensdag 22 december 2027, 03.42 uur

Yule is de langste nacht van het jaar en tegelijk de geboorte van het nieuwe licht: vanaf nu worden de dagen weer langer. Het woord gaat terug op het Oudengelse geol en het Oudnoorse jól. Groen in huis halen, een groot blok hout laten branden en samen feesten in het donker: veel van onze kerstgebruiken hebben hier hun wortels.

• Thema’s: hoop, rust, terugkeer van het licht, warmte en samenzijn.
• Bij ons: kerst, de kerstboom, de kerststronk en in Twente en de Achterhoek het midwinterhoornblazen, dat van de eerste adventszondag tot Driekoningen over de velden klinkt. Na Yule beginnen de Rauhnächte, de twaalf heilige nachten tussen de jaren.

Ritueel: doe in de avond van 21 december alle lampen uit en zit even in het donker met één kaars. Voel de stilte. Steek daarna met die ene kaars andere kaarsen aan en zeg bij elke kaars waar je in het nieuwe jaar licht in wilt brengen. Wil je je verder verdiepen, lees dan ook over de winterzonnewende.

Zo leef je met het jaarwiel

Je hoeft niet alle acht feesten groots te vieren. Begin klein, met één feest dat je aanspreekt, en bouw het langzaam uit. Een paar tips:

• Seizoenstafel: maak een plekje in huis dat je bij elk feest aanpast met iets uit de natuur: sneeuwklokjes, bloesem, een korenaar, kastanjes, dennengroen.
• Jaarwiel-dagboek: schrijf bij elk feest één bladzijde. Na een jaar heb je een prachtig overzicht van je eigen groei.
• Naar buiten: loop rond elk feest een vaste wandeling en kijk wat er veranderd is. Zie ook de tips voor buiten mediteren in de natuur.
• Combineer met de maan: in de maankalender 2027 zie je welke nieuwe en volle manen dicht bij een jaarfeest liggen.
• Veilig met vuur: laat kaarsen nooit onbeheerd branden en gebruik buiten een vuurschaal op een veilige ondergrond.

Dagboekvragen voor elk feest: wat gebeurt er nu in de natuur? Wat gebeurt er nu in mij? Wat mag groeien en wat mag rusten?

Veelgestelde vragen over het jaarwiel

Wat zijn de acht jaarfeesten van het jaarwiel?

De acht jaarfeesten zijn Imbolc, Ostara, Beltane, Litha, Lughnasadh (Lammas), Mabon, Samhain en Yule. Vier ervan zijn zonnefeesten: de twee zonnewendes en de twee equinoxen. De andere vier markeren het begin van een nieuw seizoen.

Wanneer is de winterzonnewende in 2027?

De winterzonnewende valt in 2027 op woensdag 22 december om 03.42 uur Nederlandse tijd. Daarmee is de nacht van 21 op 22 december de langste nacht van het jaar.

Is het jaarwiel een oude traditie?

Deels. De afzonderlijke feesten zijn eeuwenoud en komen uit Gaelische en Germaanse tradities, maar het wiel met acht feesten op gelijke afstand is in de twintigste eeuw in Engeland samengesteld. De namen Ostara, Litha en Mabon stammen uit de jaren zeventig.

Wanneer begint het jaarwiel?

Een cirkel heeft geen begin, maar in de moderne heksentraditie geldt Samhain vaak als het nieuwe jaar. Anderen beginnen bij Yule, als het licht terugkeert, of bij Imbolc.

Hoe vier je Samhain als je geen heks bent?

Heel eenvoudig: zet een foto van een overleden dierbare neer met een kaarsje, deel herinneringen en neem een rustige avond om terug te kijken op het jaar. Veel mensen combineren het met Allerheiligen en Allerzielen.