Het is die vreemde week na kerst. De boom staat er nog, de koektrommel is bijna leeg en je weet niet meer welke dag het is. Om vijf uur is het al donker en niemand verwacht iets van je. Toch voelt het niet leeg. Het voelt eerder als een gang tussen twee kamers: het oude jaar is nog niet helemaal weg en het nieuwe is er nog niet.
In Duitsland en Oostenrijk hebben ze voor die gang een naam: de Rauhnächte, de twaalf nachten tussen kerst en Driekoningen, waarin elke nacht zou staan voor een maand van het nieuwe jaar. Hieronder lees je waar ze vandaan komen, welke data je dit jaar aanhoudt en hoe je het ritueel van de 13 wensen doet, stap voor stap. Er komt ook een supermaan langs, in de nacht voor kerstavond. Neem wat je raakt en laat de rest liggen.
Wat de Rauhnächte zijn
De Rauhnächte komen uit Duitsland, Oostenrijk en de Alpen, waar ze nog altijd leven. Je hoort ze ook de twaalf heilige nachten noemen, en in het Nederlands soms de ruwe nachten. Van de dagen tussen kerst en nieuwjaar zeggen Duitsers dat ze “zwischen den Jahren” liggen: tussen de jaren. Het oude jaar is uitgeteld en het nieuwe nog niet begonnen, en in die kier zouden de grenzen tussen de werelden dunner zijn dan anders, zo vertelt de traditie.
Er is ook een heel praktische verklaring voor die kier. Twaalf maanden van nieuwe maan tot nieuwe maan duren samen 354 dagen, een zonnejaar duurt er 365. Het verschil is elf dagen, of twaalf nachten: tijd die bij geen enkele maand hoorde. Of de Rauhnächte echt zo zijn ontstaan, weet niemand zeker, maar ik vind het een troostend beeld. Aan het eind van het jaar krijg je een paar nachten die van niemand zijn, en dus van jou.
Over de naam zijn de kenners het ook niet eens. Het Middelhoogduitse rûch betekent ruig of harig, en zou verwijzen naar de wilde, behaarde geesten die volgens de oude verhalen in deze nachten rondgingen. De andere uitleg is Rauch, rook, want in deze nachten werden huizen en stallen beroken. Allebei passen ze bij deze tijd: het wilde buiten en de rook binnen.
Wanneer de Rauhnächte in 2026 beginnen
In de meest gebruikte telling is de eerste Rauhnacht de nacht van donderdag 24 op vrijdag 25 december 2026, kerstavond dus. De twaalfde is de nacht van maandag 4 op dinsdag 5 januari 2027, en de nacht van 5 op 6 januari sluit de tijd af, voor Driekoningen. Sommigen beginnen een nacht later en tellen de nacht voor Driekoningen als twaalfde. Geen van die tellingen is beter dan de andere: kies wat goed voelt en houd dat vast.
Wie liever bij de natuur begint, start bij de winterzonnewende, op maandag 21 december om 21:50 uur. Ook in de oude verhalen was de nacht rond de kortste dag, de Thomasnacht, een van de belangrijkste van deze tijd. Het is meteen een mooi moment om je dertien wensen op te schrijven. Hoe je die avond vormgeeft, lees je bij de winterzonnewende 2026.
Wat betekent een rauhnächte voor jóu?
Kies waar je reading over mag gaan en vul je voornaam en geboortedatum in. Binnen een minuut lees je een persoonlijke reading, geschreven voor jou alleen.
Blijf even bij deze pagina. Dit duurt meestal minder dan een minuut.
Twaalf nachten, twaalf maanden
Elke Rauhnacht staat, zo zegt de traditie, voor een maand van het nieuwe jaar. Wat je in die nacht droomt of meemaakt, zou iets laten zien van die maand. Dit is het overzicht voor deze jaarwisseling:
- Nacht 1, 24 op 25 december: januari 2027
- Nacht 2, 25 op 26 december: februari
- Nacht 3, 26 op 27 december: maart
- Nacht 4, 27 op 28 december: april
- Nacht 5, 28 op 29 december: mei
- Nacht 6, 29 op 30 december: juni
- Nacht 7, 30 op 31 december: juli
- Nacht 8, 31 december op 1 januari: augustus
- Nacht 9, 1 op 2 januari: september
- Nacht 10, 2 op 3 januari: oktober
- Nacht 11, 3 op 4 januari: november
- Nacht 12, 4 op 5 januari: december 2027
Oudejaarsavond is dus de achtste nacht, de nacht van augustus. Wil je die avond nog iets meer doen, dan past het oudejaarsavond ritueel er mooi naast, met een envelop voor 2027 die je pas over een jaar openmaakt. Het ene ritueel geeft wensen uit handen, het andere sluit het jaar af.
Oude gebruiken voor de tijd tussen de jaren
Vroeger was dit geen tijd om veel te doen, en misschien is dat het mooiste ervan. Er werd niet gesponnen en er werd geen was buiten gehangen, want de Wilde Jacht die door de lucht raasde, zou de witte lakens meenemen. Je hoeft daar niet in te geloven om de wijsheid eronder te zien. Wat bleef liggen, mocht blijven liggen tot na Driekoningen.
Het tweede gebruik is het beroken van het huis. Met wierook, jeneverbes, bijvoet of hars liep men kamer voor kamer door huis en stal, om alles te beschermen voor het nieuwe jaar. Veel mensen doen dat nu met salie. Hoe je dat rustig en veilig aanpakt, lees je bij salie branden en je huis reinigen.
En dan de dromen. Wat je in de Rauhnächte droomt, zou volgens de traditie iets vertellen over de maand die bij die nacht hoort. Leg een schriftje naast je bed en schrijf elke ochtend op wat je nog weet, al is het één beeld, met de nacht en de maand erboven. Sla het in juni open bij je zesde nacht. Wat de beelden kunnen betekenen, lees je in de dromengids.
Het ritueel van de 13 wensen
Bij de Rauhnächte denken de meeste mensen nu vooral aan het ritueel van de dertien wensen. Hoe oud het precies is, weet niemand zeker, maar in Duitsland en Oostenrijk is het een van de meest geliefde gebruiken van deze tijd. Het is eenvoudig, en het leert je iets wat de meesten van ons moeilijk vinden: iets uit handen geven zonder te weten hoe het afloopt. Zo gaat het:
- Schrijf vóór de eerste nacht dertien wensen op, elk op een eigen briefje. Schrijf ze positief en in de tegenwoordige tijd: niet “ik wil niet meer zo moe zijn”, maar “ik word uitgerust wakker”.
- Vouw elk briefje zo dat je de tekst niet meer ziet, en leg ze samen in een schaal of een doosje.
- Pak elke Rauhnacht, zonder te kijken, één briefje. Maak het niet open.
- Verbrand het en zeg erbij: “Ik geef deze wens uit handen.” Je mag de engelen vragen hem mee te nemen.
- Geef de as na de laatste nacht terug aan de aarde, in de tuin of in een bloempot.
Het tijdstip maakt niet uit; veel mensen doen het vlak voor het slapengaan. Verbrand je briefjes altijd in een vuurvaste schaal, ver van gordijnen en kerstgroen, en laat de vlam nooit alleen.
Het niet lezen is het geheim. Omdat je niet weet welke wens je weggeeft, kan je hoofd ook niet gaan rekenen of hij wel haalbaar is. Je geeft hem mee, aan het leven, aan de engelen, aan wat groter is dan jij. Twaalf wensen neemt het universum voor zijn rekening, zo luidt het gezegde bij dit ritueel.
De dertiende wens
Na twaalf nachten ligt er nog één briefje in je schaal. Dat maak je aan het eind van de Rauhnächte open, op Driekoningen, en deze wens lees je wel. Het is de wens die in jouw eigen handen ligt: deze mag je dit jaar zelf vervullen. Dat is geen straf en geen huiswerk, eerder een wegwijzer.
Soms is het precies de wens waar je al jaren omheen loopt, soms een kleine waarvan je denkt: o, dat kan ik gewoon doen. Schrijf hem op de eerste bladzijde van je agenda en bedenk één stap, zo klein dat hij bijna lachwekkend is: een telefoontje, een formulier, een vrije middag. Twaalf keer vertrouw jij iets toe aan het leven, en één keer vertrouwt het leven iets toe aan jou.
Een supermaan aan het begin
Dit jaar beginnen de Rauhnächte met een bijzondere maan. In de nacht van woensdag 23 op donderdag 24 december, om 02:28 uur, is het volle maan, en het is de dichtstbijzijnde volle maan van 2026: een supermaan, net iets groter en helderder dan anders. Astrologisch staat ze in Kreeft, het teken van thuis, en dat past bij kerst. Als de eerste Rauhnacht de avond erna begint, is ze nog bijna helemaal vol. Begin je al bij de zonnewende, dan valt ze gewoon binnen jouw nachten. Meer lees je bij de supermaan van december 2026.
Daarna neemt het licht elke nacht wat af, tot de nieuwe maan van donderdag 7 januari, de dag na Driekoningen. Je begint dus met een volle maan die alles laat zien, en je eindigt vlak voor het donker waarin iets nieuws kan ontstaan. Een afnemende maan past bij uit handen geven. Kijk op kerstavond even naar buiten, ook als het bewolkt is. Ze is er.
Veelgestelde vragen
Wanneer beginnen de Rauhnächte in 2026?
In de meest gebruikte telling begin je in de nacht van donderdag 24 op vrijdag 25 december 2026. De tijd sluit af met de nacht voor Driekoningen, van 5 op 6 januari 2027. Wie bij de natuur begint, start op maandag 21 december, bij de winterzonnewende.
Wat als ik een nacht mis?
Dan verbrand je de volgende avond gewoon twee briefjes. Niemand telt mee, ook de engelen niet. Het ritueel draait om aandacht, niet om een foutloze reeks.
Wat doe ik met de dertiende wens?
Die maak je aan het eind van de Rauhnächte open, en die lees je wel. Het is de wens die je dit jaar zelf mag vervullen. Schrijf hem op een plek waar je hem vaak ziet en bedenk één kleine eerste stap.
Mag ik later instappen?
Ja. Begin je later, bijvoorbeeld pas op oudejaarsavond, verbrand dan de eerste avonden een paar briefjes tegelijk tot je bij bent; veel mensen houden hoogstens drie per avond aan. Wat je met aandacht doet, telt.
Tot slot
De Rauhnächte vragen niet dat je het jaar perfect afsluit. Ze geven je twaalf avonden om stil te staan, een briefje uit handen te geven en te luisteren naar wat er ’s nachts in je opkomt. Twaalf nachten die van niemand zijn, en dus van jou. Wil je na die nachten ook weten wat jouw eigen twaalf maanden vragen, maand voor maand en met Jupiter en Saturnus erbij, dan is Jouw komende twaalf maanden voor jou. En wil je eerst zacht beginnen, vul dan je voornaam en geboortedatum in bij de gratis persoonlijke reading.
✦ Lees ook
✦ Nog geen persoonlijke reading gedaan? Lees wat de engelen jou vandaag willen laten weten ↑